Gramofony – krótkie wprowadzenie

0

Gramofony to urządzenia służące do odtwarzania płyt winylowych. Każda płyta tego typu składa się ze spiralnych rowków. Igła przesuwa się po tych nieregularnościach, zostaje wprawiona w drgania, które zamieniane są na sygnał elektryczny. Sygnał z kolei przekazywany jest i wzmacniany w przedwzmacniaczu.

W chwili obecnej w sprzedaży spotkać można dwa typy gramofonów:

  • manualne – nie mają zainstalowanych udogodnień i systemów wspomagających ich pracę, ramię z igłą trzeba samodzielnie ustawić w odpowiednim miejscy i ją opuścić; po zakończeniu słuchania należy je podnieść, inaczej igła dalej będzie kręcić się na płycie,
  • automatyczne – wszystkie czynności wykonywane są w sposób automatyczny, użytkownik musi tylko umieścić na talerzu płytę i wcisnąć odpowiedni guzik.

Wynalazcą gramofonu był samouk, niemiecki emigrant z Hanoweru Emile Berliner, który w roku 1870 przybył do Nowego Jorku. Podczas wykonywania dorywczych prac zainteresował się fizyką i chemią, a następnie rozpoczął współpracę z samym Alexandrem Grahamem Bellem – wynalazcą telefonu. To właśnie on wpadł na pomysł zapisy dźwięku na płaskiej powierzchni i w ten sposób nieświadomie wynalazł płytę grającą. Zaletą tego rozwiązania miała być łatwość kopiowania zapisu poziomego. Pierwsze gramofony były urządzeniami mechanicznymi, wykorzystywały igłę podpiętą do membrany, której wylot skierowany był do rozszerzającej się tuby. Początkowo napęd był ręczny (korba). Stosunkowo szybko pojawiły się jednak rozwiązania elektryczne – silniki na baterie.

Pierwsze gramofony elektryczne produkowano już w roku 1925. Napęd sprężynowy zastąpiono elektryczny. Dało to duże pole do popisu, gdyż układ ten zajmował znacznie mniej miejsca. Można było więc zmniejszyć gabaryty nowych gramofonów. Szczególnie duży rozwój branży miał miejsce w latach 70. XX wieku. Nowe urządzenia posiadały liczne udoskonalenia, ale zasada działania była zawsze ta sama. Podobnie jest zresztą także i dzisiaj.

W chwili obecnej gramofony zdecydowanie wracają do łask co związane jest z rosnącą popularnością klasycznych płyt winylowych. Nowoczesne modele wyposażone są jednak w dodatkowe funkcje – gniazda USB, czytniki kart czy odtwarzacze kaset i płyt CD. Wiele osób ceni sobie również funkcję rippowania. Polega ona na konwersji sygnału audio z płyt winylowych do formatu MP3. To przydatne w sytuacji, gdy nagrania na płytach gramofonowych nie mają formy cyfrowej, gdyż pozwala na ich odsłuchanie także na urządzeniach cyfrowych np. odtwarzaczach MP3.

Poszczególne modele gramofonów różnią się między sobą obudową, wyposażeniem oraz funkcjonalnością. Każde urządzenie musi natomiast posiadać takie elementy jak igła, wkładka, ramię, talerz, napęd czy podstawa. Wprawdzie talerz nie odgrywa tutaj kluczowej roli, ale musi być stabilny, gdyż na jakość dźwięku wpływa mają również drgania otoczenia. Najlepiej jeśli ma 30 centymetrów średnicy, czyli tyle ile duża płyta. Stabilność talerza przekłada się bowiem bezpośrednio na brak zmian częstotliwości w sygnale odczytywanym na bieżąco z płyty.

Najpopularniejszymi producentami gramofonów są: Pro-Ject, Thorens, ION, Lenco, Rega.

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here